Ириди (Ir)
Атом номерĕ 77
Ахаль япалалăхăн курăмĕ Iridium-2.jpgКĕмĕл тĕслĕ металл
Атом палăрăмĕсем
Атом масси
(моль масси)
192.22 а. е. м. (г/моль)
Атом радиусĕ 136 пм
Ионизаци энергийĕ
(пĕрремĕш электрон)
868.1(9.00) кДж/моль (эВ)
Электронсен конфигурацийĕ [Xe] 4f14 5d7 6s2
Химилле палăрăмсем
Ковалентла радиус 127 пм
Ион радиусĕ (+4e) 68 пм
Электронегативлăх
(Полинг шучĕпе)
2.20
Электрод потенциалĕ Ir←Ir3+ 1.00В
Оксидлав капашĕсем 6, 4, 3, 2, 1, 0, -1
Ахаль япалалăхăн термодинамикăлла палăрăмĕсем
Тачăлăх 22.42[1], 22,65[2] г/см³
Пайлавла ăшăшăнăçтарăш 0.133 Дж/(K·моль)
Ăшăяраслăх 147[3] Вт/(м·K)
Шăрану температури 2683 K
Шăраннин пайлавла ăшши 27.61 кДж/моль
Вĕрев температури 4403 K
Пăспулăмăн ăшăлăхĕ 604 кДж/моль
Моль калăпăшĕ 8.54 см³/моль
Ахаль япалалăх кристалл чĕнтĕрĕ
Рншетке тытăмĕ кубла гранĕпе центăрланă
Рншетке периочĕ 3.840 Å
c/a танлашăнни n/a
Дебай температури 430.00 K
Ir 77
192.22
[Xe] 4f14 5d7 6s2
Ириди

Ириди —Элементсен периодикăллă системин хими элеменчĕ, 77, символĕ Ir(лат. Iridium), платина ушкăнне кĕрекен хытă кĕмĕл тĕслĕ металл.

ИсториПравить

Англи химикĕ Теннант Смитсон 1803-мĕш çулта Кăнтăр Америкăран илсе килнĕ платинари хутăшсенче осмипе пĕрле тупнă. Ячĕ (ав.гр. ἶρις — асамат кĕперĕ) тăварĕсем тĕрлĕ тĕслĕ пулнипе çыхăннă.

 
1 трой унцийĕ ириди

ИзотопĕсемПравить

Тĕп статья: Ириди изотопĕсем

ÇеруправĕсемПравить

Осмиллĕ ириди управĕсем КАРта, Британи Колумбинче, Канадăра, АНШ, Çĕнĕ Гвинейăра вырнаçнă.[4]


ВуламаллиПравить

  • Большая советская энциклопедия
  • Химическая энциклопедия под ред. И. Л. Кнулянца. Т.2, стр.271.

АсăрхатарусемПравить

  1. ^ Theoretical calculation gave the following results (The lattice parameters, densities and atomic volumes of the platinum metals. Crabtree, Robert H. Sterling Chem. Lab., Yale Univ., New Haven, CT, USA. Journal of the Less-Common Metals (1979), 64(1), P7-P9. )
  2. ^ XuMuK.ru — ИРИДИЙ — Химическая энциклопедия
  3. ^ Редкол.:Кнунянц И. Л. (гл. ред.) Химическая энциклопедия: в 5 т. — Советская энциклопедия. — Т. 2. — 100 000 экз.
  4. ^ Осмилĕ ириди (выр.)

КаçăсемПравить