Открыть главное меню
Празеоди́м/Praseodymium (Pr)
Атом номерĕ 59
Ахаль япалалăхăн тĕсĕ Шурă кĕмĕл тĕслĕ, çемçе, туптанакан металл Praseodym 1-cropflipped.jpg
Атом пахалăхĕсем
Атом масси
(моль масси)
140,90765 а. е. м. (г/моль)
Атом радиусĕ 182 пм
Ионизаци хăвачĕ
(пĕрремĕш электрон)
526,6 (5,46) кДж/моль (эВ)
Электрон конфигурацийĕ [Xe] 4f3 6s2
Хими пахалăхĕсем
Ковалент радиусĕ 165 пм
Ион радиусĕ (+4e) 90 101.(+3e) 3 пм
Электроçуклăх
(Полинг шучĕпе)
1,13
Электрод потенциалĕ Pr←Pr3+ −2,35 В
Йӳçĕклев степенĕсем 4, 3
Ахаль япалалăх термодинамика пахалăхĕсем
Тачăлăхĕ 6,773 г/см³
Ăшă удель калăпăшĕ 27,44 Дж/(K·моль)
Теплопроводность 27,5 Вт/(м·K)
Ирĕлӳ температури 1204 K
Ирĕлӳ ăшăлăхĕ 11,3 кДж/моль
Вĕрев температури 3785 K
Пăслав ăшăлăхĕ 331 кДж/моль
Моль калăпăшĕ 20,8 см³/моль
Ахаль япалалăх кристалл чĕнтĕрĕ
Чĕнтĕр тытăмĕ гексагоналлă
Чĕнтĕр тапхăрĕ 3,670 Å
c/a танлашăнни 1,614
Дебай температури n/a K
Pr 59
140,90765'
4f36s2
Празеодим

ПразеодимЭлементсен периодикăллă системин 59-мĕш элеменчĕ, лантаноидсен ушкăнне кĕрет.

Тупмалли

ИсториТӳрлет

Празеодима 1885-мĕш çулта австри химикĕ К. Ауэр фон Вельсбах уçнă.Вăл швед химикĕ Мосандер Карл Густав уçнă дидим элемент икĕ çывăх физика-хими пахалăхлă элемент хутăшĕ пулнине палăртнă. Вĕсене вĕл неодим тат празеодим ят панă.

ЯчĕТӳрлет

Грек чĕлхинчи грек πράσιος — «çутă-симĕс» тата грек δίδυμος — «йĕкĕреш» сăмахсенчен.

Туса илниТӳрлет

Ытти сайра çĕр металлĕсемпе пĕрле туса илеççĕ. Экстракципе е хромотографипе тата майлă кристаллизицеленĕ чухне празеодим ытти çăмăл лантаноидсемпе пĕрле пухăнать, кайран неодимпа пĕрле уйрăлать. Малала празеодима неодимран 850oC металлотермла е электролизпа уйăраççĕ.

Хими пахалăхĕсемТӳрлет

Празеодим металĕ сивĕ сывлăшра майĕпен, 150oC хăвăрт çунса празеодим (III,IV) оксичĕ пулать

12 Pr + 11 O2 → 2 Pr6O11

Празеодим сивĕ шывпа майĕпен, вĕри шывпа хăвăрт хутшăнăва кĕрет:

2 Pr (s) + 6 H2O (l) → 2 Pr(OH)3 (aq) + 3 H2 (g)

Празеодим металлĕ пĕтĕм галогенсемпе хутшăнăве кĕрет:

2 Pr (s) + 3 F2 (g) → 2 PrF3 (s) [симĕс]
2 Pr (s) + 3 Cl2 (g) → 2 PrCl3 (s) [симĕс]
2 Pr (s) + 3 Br2 (g) → 2 PrBr3 (s) [симĕс]
2 Pr (s) + 3 I2 (g) → 2 PrI3 (s)

Празеодим кӳкĕрт йӳçĕкĕпе хутшăнса симĕс тĕслĕ комплекс пулать:[1]

2 Pr (s) + 3 H2SO4 → 2 Pr3+ + 3 SO42 + 3 H2 (g)

ИзотопĕсемТӳрлет

ВуламаллиТӳрлет

  • R.J. Callow, "The Industrial Chemistry of the Lanthanons, Yttrium, Thorium and Uranium", Pergamon Press, 1967.

ХакĕТӳрлет

Празеодим хакĕ неодим хакĕ пекрех. Хальхи вăхăтра 1 кг 40 доллар яхăн.

Усă курниТӳрлет

Празеоди ионĕсем 1,05 мкм тăршĕллĕ лазер шевлисене пуçарма усă кураççĕ. Празеодим фторичĕ лазер материалĕсен шутне кĕрет. Празеоди оксичĕ кантăк тунă çĕрте çутă симăс тĕс пама усă кураççĕ. Празеодим монотеллурдне хăшпĕр сайра çĕр элеменчĕсенчен тунă термоэлектрика материалĕсен пахалăхне ылмаштарма усă кураççĕ. ТермоЭДС коэффичиенчĕ: 52-55 мкВ/К

КаçăсемТӳрлет