Кăмрăкамăш

Кăмрăк/ Carboneum (С)
Атом номерĕ 6
Ахаль япалалăхăн тĕсĕ C,6.jpg
хура (графит), е витĕр курăнакан (кевер чул)
Атом пахалăхĕсем
Атом масси
(моль масси)
12,011 а. е. м. (г/моль)
Атом радиусĕ 91 пм
Ионизаци хăвачĕ
(пĕрремĕш электрон)
1085,7 (11,25) кДж/моль (эВ)
Электрон конфигурацийĕ [He] 2s2 2p2
Хими пахалăхĕсем
Ковалент радиусĕ 77 пм
Ион радиусĕ 16 (+4e) 260 (-4e) пм
Электроçуклăх
(Полинг шучĕпе)
2,55
Электрод потенциалĕ
Йӳçĕклев степенĕсем -4, -2, 2, 4
Ахаль япалалăх термодинамика пахалăхĕсем
Тачăлăхĕ 2,25 (графит) г/см³
Ăшă удель калăпăшĕ 8,54 (графит)[1] Дж/(K·моль)
Теплопроводность 1,59 Вт/(м·K)
Ирĕлӳ температури 3 820 K
Ирĕлӳ ăшăлăхĕ кДж/моль
Вĕрев температури 5 100 K
Пăслав ăшăлăхĕ Теплота испарения кДж/моль
Моль калăпăшĕ 5,3 см³/моль
Ахаль япалалăх кристалл чĕнтĕрĕ
Чĕнтĕр тытăмĕ гексагоналлă (графит), кубла (кĕвер чул)
Чĕнтĕр тапхăрĕ на Å
c/a танлашăнни 2,73 (графит)
Дебай температури 1860 (кĕвер чул) K


C 6
12,011
[[He] 2s2 2p2
Кăмрăк

Кăмрăкпериодикăллă системăри 6 атом номерлĕ хими элеменчĕ, C (лат. Carboneum) символпа палăртаççĕ.

Ӳкерчĕк:Element 6.webm
Кăмрăкамăш atom

Кăмрăк çинче метал пулмасан та ток çӳреть.

ИсториПравить

Йывăç кăмрăкĕ мĕн авалтанах металсем шăратма усă курнă. Кăмрăкăн аллотропи модификацисем: кĕвер чулпа графит çынсене тахçанах паллă. Кăмрăк ахаль япала пулнине А. Лавуазье 1780-мĕш çулсен вĕçĕнче кăтартнă.


ЯчĕПравить

Çĕршывсен хушши ячĕ лат. carbō «чул кăмрăкĕ» сăмахпа çыхăннă.

Физика пахалăхесемПравить

Кăмрăк нумай аллотропи модификацисенче тĕл пулать, вĕсен физика пахалăхĕсем вăйлă улшăнса тăраççĕ.


Кăмрăкăн Аллотропи модификацийĕсемПравить

 
Кăмрăк фаза диаграмми (diamond — кĕвер чул, graphite — графит, liquid — шĕвек, vapor — газ)
 
Кăмрăк модификацисен схеми
a: кĕвер чул, b: графит, c: лонсдейлит
d: фуллерен — букибол C60, e: фуллерен C540, f: фуллерен C70
g: аморфла кăмрăк, h: кăмрăк нанопăрăхĕсем


ИзотопӗсемПравить


ВуламаллиПравить

  1. Химия гиперкоординированного углерода, пер с англ., М., 1990.
  2. Kirk — Othmer encyclopedia, 3 ed., vol.4, N.-Y., 1978, p.556-709.
  3. Химия природных энергоносителей и углеродных материалов Архивленĕ 20 Авӑн уйӑхӗн 2005 çулта. Т. В. Бухаркина, Н. Г. Дигуров
  4. В.І. Саранчук, В. В. Ошовський, Г. О. Власов. Хімія і фізика горючих копалин . — Донецьк: Східний видавничий дім, 2003. ?204 с.
  5. Сладков А. М., Кудрявцев Ю. П. Алмаз, графит, карбин — аллотропные формы углерода // Природа. 1969.№ 5. С.37-44.

КаçăсемПравить

АсăрхатарусемПравить

  1. ^ Редкол.:Кнунянц И. Л. (гл. ред.) Химическая энциклопедия: в 5 т. — Советская энциклопедия. — Т. 1. — 100 000 экз.