Ви́смут / Bismuthum (Bi)
Атом номерĕ 83Ӳкерчĕк:DSC00192.JPG
Ахаль япалалăхăн тĕсĕ Тимĕр тĕслĕ хытă катаăлакан металл
Атом пахалăхĕсем
Атом масси
(моль масси)
208,98037 а. е. м. (г/моль)
Атом радиусĕ 170 пм
Ионизаци хăвачĕ
(пĕрремĕш электрон)
702,9 (7,29) кДж/моль (эВ)
Электрон конфигурацийĕ [Xe] 4f14 5d10 6s2 6p3
Хими пахалăхĕсем
Ковалент радиусĕ 146 пм
Ион радиусĕ (+5e) 74 (+3e) 96 пм
Электроçуклăх
(Полинг шучĕпе)
2,02
Электрод потенциалĕ Bi←Bi3+ 0,23 В
Йӳçĕклев степенĕсем 5, 3
Ахаль япалалăх термодинамика пахалăхĕсем
Тачăлăхĕ 9,747 г/см³
Ăшă удель калăпăшĕ 26,0[1] Дж/(K·моль)
Теплопроводность 7,9 Вт/(м·K)
Ирĕлӳ температури 544,5 K
Ирĕлӳ ăшăлăхĕ 11,00 кДж/моль
Вĕрев температури 1883 K
Пăслав ăшăлăхĕ 172,0 кДж/моль
Моль калăпăшĕ 21,3 см³/моль
Ахаль япалалăх кристалл чĕнтĕрĕ
Чĕнтĕр тытăмĕ ромбоэдăрла
Чĕнтĕр тапхăрĕ 4,750 Å
c/a танлашăнни n/a
Дебай температури 120,00 K
Bi 83
208,98038
[Xe]4f145d106s26p3
Висмут

Висмут хытă патрак металл, хурçă евĕр, шупка хĕрлĕ тĕслĕ.

Ӳкерчĕк:DSC00192.JPG
Металлă висмутăн лаптакĕ.

Тĕпчесе уçнин историйĕПравить

Ятне хуниПравить

Латин Bismuthum е bisemutum сăмахесенчен, тата нимĕç weisse Masse, (шурă япала) сăмахĕсенчен тухать пулас.

Çутçанталăкра тупăнниПравить

ТупăшланиПравить

Висмут сульфитне тимĕрпе хутăш шăратса тупаççĕ: Bi2S3 + 3Fe = 2Bi + 3FeS, е çак умлă-хыçлă ĕç-пулăмĕсене тытса пырса: Bi2S3 + 5O2 = Bi2O4 + 3SO2↑; Bi2O4 + 4C = 2Bi + 4CO↑.

 
Синтĕсленĕ висмутăн кристаллĕ. Асам тĕспе йӳçĕклĕхĕн çинçе сийне пула ялкăшать.

Физикăпа хими пахалăхĕсемПравить

ХакĕсемПравить

Висмут (99 % тап-таси) 2006 çулта вăтамран 15 долл/кг.

Усă курниПравить

МеталлургиПравить

Термоэлектрикăллă материалĕсемПравить

Ӳкерчĕк:DSC00199.JPG
Висмут телуричĕн монокристалĕ



ПигменчĕсемПравить

Пигмент шутне висмут ванадачĕ кĕрет.

КосметикаПравить

Чĕрнесене сăрламалли лак (йăлтăрка хытă сăрă), тута сăрри (помада), ĕмĕлкесене тата ыттисене те тумалли ĕçре, оксохлоричĕпе йăлтăрка тумалли чух усă кураççĕ.

Биологири вырăнĕПравить

ИзотопĕсемПравить

Çутçанталăкри висмучĕн пĕр изотоп 209Bi, вăл çутçанталăкри тăнăç изотопĕсенчен чи йывăрри шутланать. 2003 çулта эксперимент ирттерсе, вăл альфа-радиохастар пулнине (çурма аркану тапхăрĕ 1,9±0,2×1019 çул) курнă. 209Bi пуçсăр, тепĕр 19 изотоп пури паллă. Вĕсем пурте радиоактивлă тата кĕске пурăнуллă: çурма аркану тапхăрĕ темиçе талăкран иртмест. Висмутăн 13 изотопĕ: 197 — 208 йывăрăш хисеплисене тата чи йывăррине 215Bi искусствăллă меслетпе туса çитернĕ, ыттисем — 210Bi, 211Bi, 212Bi, 213Bi тата 214Bi — çутçанталăкра уран, тори, актини тата нептуни элемент тĕшшисен радиоактивлă арканăвĕн йĕрĕпе пулаççĕ.

АсăрхатарусемПравить

  1. ^ Редкол.:Кнунянц И. Л. (гл. ред.) . — Советская энциклопедия. — Т. 1. — 100 000 экз.

КаçăсемПравить