Чăваш тĕнчи

Чăваш тĕнчи (чăваш цивилизацийĕ) — Çĕр çинчи этемлĕхĕн историри паллă пайĕ.

ИсториПравить

Чăваш тĕнчи авалхи шумерсенчен пуçланать. Чăваш халăхĕн ушканĕсем этемлĕх тапхăрĕсенче тĕрлĕ ятсемпе палăрнă — шумерсем, скифсем, хунсем, сăварсем, пăлхарсем те тенĕ вĕсене. Кун-çулĕнче темле пăтăрмахсем пулсан та, чăвашсем хăйсен йăлисене пăрахман, ашшĕ-амăшĕн, асаттесем-асаннесен, ламтайĕсен халалĕсене упранă, çав тери асамлă этеплĕхне аталантарса пынă, хăйсен çивĕч витĕмлĕ ятне çĕртмен.

Академик Б. А. Серебренников çапла çырнă:

«Вряд ли на территории Советского Союза существует какой-либо народ, вопрос о происхождении которого привлекал внимание исследователей… Чувашский язык настолько своеобразен, что при изучении его невольно возникает вопрос, почему могло возникнуть такое своеобразие, не связано ли оно с загадочной историей происхождения чувашского народа».

Хальхи кунсенче чăваш халăхĕн сĕм ĕлĕк кун-çулĕсене Çурçĕр Китай аваллăхĕпе çеç асăнаççĕ. Анчах та авалхи паллă мăн патшалăхĕсене — Вавилони, Икĕпат, Турхал, Митанни, Этрури, Йемен, Кадес (Хаджес), Эфиопи, Нуби, Парфи тата ыттисене никĕсне хуракан халăх — чăваш халăхĕ пулнине! — шута илмеççĕ. Çавăнпа та тĕнче тăрăх саланса кайнă истори такăр çулĕн айăккинче пулса юлчĕ. Çакна пула этемлĕх историнчи чылай чăнлавĕсене тĕрĕс уçăмлă кăтартассине пăсса пынă.

Чăваш пĕтсен — тĕнче пĕтет тесе ахальтен каламан ĕнтĕ чăвашсем.

Чăваш тĕнчин тапхăрĕсемПравить

Хун империйĕПравить

Анăç Тĕрĕк хаканлăхĕПравить

Аслă ПăлхарПравить

Сăварсем Хасар хаканлăхĕнчеПравить

Атăлçи ПăлхарПравить

Ылтăн УртаПравить

Хусан ханлăхĕПравить

РаççейПравить

Çавăн пекех пăхăрПравить

ВуламаллиПравить

чувашского мира]