Открыть главное меню

Тăнайçи Пăлхарĕ (полх. Република България), — Европăн Балкан çурутравĕ çинче вырнаçнă патшалăх.

Република България

Тăнайçи Пăлхарĕ

Flag of Bulgaria.svg Coat of arms of Bulgaria.svg
Болгари ялавĕ Болгари гербĕ
LocationBulgaria.png
Патшалăх чĕлхисем полхар чĕлхи
Тĕп хула София
Чи пысăк хула София
Президент Румен Радев
Премьер-министр Бойко Борисов
Лаптăкĕ
 - Пĕтĕмпе
102 вырăнта
110 910 км2
Халăх йышĕ
 - Пĕтĕмпе(2000)
 - Йышлăхĕ
88 вырăнта
7 707 495
69 5/км²
Валюта ячĕ Лев
Вăхăт тăрăхĕ ГВ +02 пуçласа +02 таран
Патшалăх гимнĕ Болгари патшалăхĕн гимнĕ
Тетел доменĕ .bg
Тел. префиксĕ 359

Тăнайçи Пăлхарĕпе юнашар Греци, Турци, Сăрп, Хурату, Македони тата Румыни вырнаçнă. Хĕвелтухăç енче çыранĕсем Хура тинĕс еннелле тухаççĕ. Чикĕ тăрршĕ — 2 245 çухрăм. Вĕсенчен 1 181 çухрăмĕ çĕр тăрăх, 686 çухрăмĕ юханшывсем тăрăх, 378 çухрăмĕ тинĕс урлă иртет.

Тупмалли

Кун-çулĕТӳрлет

Тĕп статья: Болгари кун-çулĕ

1230 çулхи пушăн 9-мĕшĕнче Клокотница çывăхĕнче болгарсемпе эпирсем хушшинче çапăçу пулса иртнĕ, ун хыççăн Балкан çурутравĕнче Болгари патшалăхĕ чи вăйлисен шутне кĕме пуçланă.

1885 çулхи чӳкĕн 14-28 хушшинче Болгари Сербипе вăрçăнса кайнă. Ку вăрçă хыççăн Болгари пĕрлешме май тупнине ытти патшалăхсем ĕнене пуçланă.

Пĕрремĕш Тĕнче вăрçи умĕн Болгари икĕ Балкан вăрçине хутшăнма тивнĕ. Ку икĕ вăрçă Балкан çурутравĕнчи туркăсен вăйĕ чакнипе, вĕсен витĕмĕ пĕчĕкленнипе вĕçленнĕ.

ПайланăвĕТӳрлет

Полхари уявĕсемТӳрлет

Полхари хулисемТӳрлет

Тĕп статья: Полхари хулисем

Полхарире хальхи кун пурĕ 100 хула патнелле шутланать. Чи пысăк хула София, унта пурăнакан халăх йышĕ пĕр миллионтан иртет. Ыттисем ун пекех пысăк мар. Сăмахран, халăх йышĕпе иккĕмĕш вырăн йышăнакан Пловдивра пурĕ те 340 пин ытларах çын çеç пурăнать. Çавăн пекех пысăк хуласен шутĕнче Варна, Багрус, Тусе, Кивĕ Загора, Плевен, Добрич, Сливен, Шумен хулисене асăнма пулать.

Патшалăх çĕрĕсем тинĕс хĕррине тухнă май чылай хула курортлă шутланать. Хăш-пĕр курорт вара пачах та пурăну вырăнĕ шутланмасть, вĕсене кĕскен «к.к.» (курорт комплексĕ), «к.» (курорт) пек палăртаççĕ.

Çавăн пекехТӳрлет

ВуламаллиТӳрлет

  • Никифор, патриарх Константинопольский, "Краткая история со времени после царствования Маврикия".
  • "Краткая история Болгарии (С древнейших времен до наших дней)", "Наука" кĕнеке кăларăвĕ, Мускав, 1987.

КурмаллиТӳрлет

  • "Аспарух хан", кинофильм, реж. (?), Евгени Константиновăн "Дрезговини" (Ӗнтрĕк) романĕ çийĕн, София, Тăнайçи Пăлхарĕ.

Ашмарин, "Древние болгары", Казань, 1903.

КаçăсемТӳрлет