Адыгей е Адыгей Республики (адыг. Адыгэ Республик, выр. Республика Адыгея) — Раççей Федерацийĕн субъекчĕ, республика (патшалăх) унăн йышне. Тĕп хулиМайкоп. Кăнтăр федераци тăрăхне кĕрет, Çурçĕр-Кавказ экономика районĕн пайĕ[2].

Адыгей Республики
Адыгэ Республик
Республика Адыгея

Адыгей Республикин ялавĕ Адыгей Республикин гербĕ
Тĕп хули Майкоп
Лаптăкĕ

- Пĕтĕмпе
- шыв пайĕн %.

81

7 792 км²
кăштах кăна

Халăх йышĕ

- Пĕтĕмпе
- Йышлăх

75

497 985[1] çын патнелле (2023)
63,91 çын/км² патнелле

Федераци тăрăхĕ Кăнтăр федераци тăрăхĕ
Экономика регионĕ Çурçĕр Кавказ федераци тăрăхĕ
Регион номерĕ 01
Патшалăх чĕлхисем адыгейле, вырăсла
Пуçлăхĕ Мурат Кумпилов
Хасэ ертӳçи Владимир Нарожный
Гимн Адыгей Республикин гимнĕ
Вăхăт тăрăхĕ ГВ +0300

Республикăн пурте территори Краснодар Енпе юнашар вырнаçнă.

1922 çулхи утă уйăхĕн 27-мĕшĕнче Кубань-Хурăтинĕс облаçĕн Майкоп тата Екатеринодар пайĕсен территорисенче Черкес (Адыгей) автономи облаçĕ пекех туса хунă, 1922 çулхи çурла уйăхĕн 24-мĕшĕнче Черкес (Адыгей) автономи облаçĕ Адыгей (Черкес) автономи облаçĕ ятне улăштарнă. 1928 çулхи çурлара Адыгей автономи облаçĕ ятне улăштарнă, 1991 çулхи утă уйăхĕн 3-мĕшĕнче Адыгей Совет Социализм Республики ятне улăштарнă[3][4]. 1992 çулхи пуш уйăхĕн 23-мĕшĕнче хальхи ятне йышăннă[5].

Патшалăх чĕлхисем: адыгейлепе вырăсла.

Географи тӳрлет

 
Адыгейĕн топографи катти

Истори тӳрлет

Халăх Йышĕ 2002 çулта, пин (* Архивленĕ 26 Кӑрлач уйӑхӗн 2012 çулта.)
Вырăссем 288,3 (64,5 %)
Адыгсем (Черкессем) 108,1 (24,2 %)
Эрменсем 15,3 (3,4 %)
Украинсем 9,1 (2 %)
Куртсем 3,6
Тутарсем 3,5
Турккăсем 3,4
Беларуссем 1,9
Чикансем 1,8
Грексем 1,7
Азербайджансем 1,4
Нимĕçсем 1,2
Чеченсем 1,1
показаны народы c численностью более 1000 человек
 

Экономика тӳрлет

Администраци-территори пайланăвĕ тӳрлет


 
Хальхи Адыгейĕн администраци-территори пайланăвĕ

Адыгей Республикин «Об административно-территориальном устройстве Республики Адыгея» Саккунĕпе, республика малалла администрациллĕ-территориллĕ виçисене кĕртет: 7 район та 2 республика хула округĕ (2 хула республика пĕлтерĕшĕпе юнашар пурăнан вырăнсем)[6][7]:

Культура тӳрлет

Театрсем тӳрлет

Паллă çыннисем тӳрлет

Асăрхавсем тӳрлет

Каçăсем тӳрлет

Шаблон:Адыгей