Романш чĕлхи (çаплах швейцар ретороман, граубюнден, граубюндер, курваль; тăван ячĕ: руманш е романш, румонш — rumaunas, romansch, roumonsch — энгада формисем; rumantsch, rumauntsch, romontsch — сельва формисем; руманч грижун — rumantsch grischun — çыру нормин ячĕсем) — роман чĕлхисен рет-роман кĕçĕн ушкăнĕн чĕлхи, Швейцарин наци чĕлхиснче пĕрри, ытти 3 конфедерацин официаллă чĕлхипе танлаштарсан, романш чĕлхи унпа калаçакансен официаллă чĕлхи кăна шутланать[1]. Чĕлхепе 39 пине яхăн çын пуплет. Ăсчахсен шучĕпе, ретороман чĕлхин 5 диалект пур. Романшла халĕ Граубюнден швейцар кантонĕнчи романшсем калаçаççĕ.

Романш чĕлхи
Тăван ячĕ: Rumantsch
Патшалăхсем:
Регионсем: Граубюнден
Официаллă статус: Швейцари Швейцари
Калаçакансен пур йышĕ: 50 000—70 000
Классификаци
Категори: Еврази чĕлхисем
Индоевропа çемьи
Роман ушкăнĕ
Рет-роман кĕçĕн ушкăнĕ
Çырулăх: латиница
Чĕлхе кочĕсем
ГОСТ 7.75–97: рет 560
ISO 639-1: rm
ISO 639-2: roh
ISO 639-3: roh
Çавăн пекех пăхăр: Проект:Лингвистика
Романш чĕлхин ареалĕ.

Романш чĕлхипе Швейцарире кунсерен Шаблон:Нп5 хаçат тухать.

Диалектсем

тӳрлет

Романш чĕлхинче сурсельва, сутсельва, сурмиран, тури энгада, анат энгада тата мюнстер диалекчĕсене уйăраççĕ[2]:

    • анăç (сурсельва);
    • вăта (сутсельва тата сурмиран);
    • тухăç (верхнеэнгадинский, анат энгада тата мюнстер).
    • сельва (сурсельва, сутсельва тата сурмиран);
    • энгада (тури энгада, анат энгада тата мюнстер).

Асăрхавсем

тӳрлет
  1. ^ Швейцарская конституция (англ.) 2007 ҫулхи Пуш уйӑхӗн 11-мӗшӗнче архивланӑ., Статья 4, «Наци чĕлхисем»: Нимĕç, франс, итал тата романш наци чĕлхисем пулаççĕ. Статья 70, «Чĕлхесем»: (1) Федерацин официаллă чĕлхисем нимĕç, франс тата итал чĕлхисем пулаççĕ. Романш чĕлхи çак чĕлхене пĕлекен çынсем официаллă пуплев чĕлхи пулать. (2) Кантонсем хăйсем хăйсен харпăр официаллăчĕлхисене палăртаççĕ…
  2. ^ Бородина М. А., Сухачёв Н. Л. Шаблон:Статья ЛЭС

Литература

тӳрлет
  • Бородина М. А. Современный литературный ретороманский язык Швейцарии. — Л.: Наука, 1969. — 232 с.
  • Renzo Caduff, Uorschla N. Caprez, Georges Darms. Grammatica d’instrucziun dal rumantsch grischun 2013 ҫулхи Чӳк уйӑхӗн 9-мӗшӗнче архивланӑ.. Seminari da rumantsch da l’Universitad da Friburg, 2006.

Каçăсем

тӳрлет
 
Wikipedia
Википедин [[:{{{code}}}:|rm уйрăмĕ]].
 
«Викисăмахсар» логотипĕ
Викисăмахсарти сăмах йышĕ романшского языка категоринче «Романш чĕлхи»