Открыть главное меню

Енисей (юханшыв)

ЕнисейÇĕпĕрти юханшыв, Çурçĕр Пăрлă океана юхса тухать. Ячĕ авал кăркăс «Эне-Сай» — юханшыв-анне сăмахĕнчен çуралнă.

Енисей (юханшыв)
Beldir.jpg
Характеристика
Тăршшĕ 3487 км
Бассейн  лаптăкĕ  2 580 000 км²
Шыв системи Кара тинĕсĕ → Çурçĕр Пăрлă океан
Шыв тăкакĕ 19 800 м³/ç
Шыв юххи
Шыв пуçламăшĕ юханшывсем пĕрлешни: Кĕçĕн Енисей и Мăн Енисей
 • Çӳллĕшĕ 3300
 • Координатсем 51°43′42″ с. ш. 94°27′41716″ в. д. / 51.728528° с. ш. 106.03778° в. д. / 51.728528; 106.03778 (G) (O) (Я) Координатсем: секунды долготы >= 60
{{#coordinates:}}: недопустимая долгота{{Карттă/Бк/[|2|Шаблон:Карттă, координатсемпе/100000/NE}}
Шыв вăрри Кара тинĕсĕ
 • Çӳллĕшĕ 0 м
 • Координатсем 71°49′46″ с. ш. 82°42′57″ в. д. / 71.829694° с. ш. 82.716056° в. д. / 71.829694; 82.716056 (G) (O) (Я)Координатсем: 71°49′46″ с. ш. 82°42′57″ в. д. / 71.829694° с. ш. 82.716056° в. д. / 71.829694; 82.716056 (G) (O) (Я){{Карттă/Бк/[|2|Шаблон:Карттă, координатсемпе/100000/NE}}
Вырнаçни
Enisey.png
Патшалăхсем МонголиFlag of Mongolia.svg Монголи, Раççей ФедерацийĕFlag of Russia.svg Раççей Федерацийĕ
Регион Тува, Хакаси, Красноярск Ен
physical
Blue pog.svg
шыв вăрри

Шыва куçарасси 19 800 м³/çек çитет. Юхăн калăпăшĕпе (624 çм³) Ениçей Раççейре 1-мĕш тĕлте пулать. Шыв çĕр лаптăкĕпе (2 580 пин çм²) Ениçей Раççейре 2-мĕш (Обь хыççăн) тата тĕнчере 7-мĕш вырăнта шутланать.

ТавралăхĕТӳрлет

Тĕнчери пысăк юхан шывсенчен пĕри: тăсăлăвĕ Мăн Енисей Кĕçĕн Енисея çитиччен — 3487 çм, Кĕçĕн Енисей çăлкуçĕнчен шутласан — 4102 çм, Мăн Енисейĕн çăлкуçĕсенчен виçсен— 4092 çм, Селенга çăлкуçенчен пăхсан— 5539 çм.

ЮхăмĕТӳрлет

 
Енисей Çĕпĕрвитĕр чукун çул кĕперĕ тĕлĕнче, Красноярск çумĕнче

Енисей Кăсăл хули патĕнче, Бий-Хемпе Ка-Хем шывĕсем пĕрлешĕнне çĕрте пуçланать те Тăва çĕрĕсем тăрăх анăçалла юхать. Вăрахăн çурçĕрелле пăрăнать, Шăкăнар хулипе иртет. Красноярск Енĕнче, кукăрăлса, çурçĕр енне чупать. Саян-Шуша шывуправĕ урлă юхать, кайран Краснояр енпе Хакасине пайлать. Саяногорск, Абакан витĕр юхать. Кайран Енисей каллех Красноярск енĕн çĕрĕпе, Красноярск шывуправĕпе, Дивногорск, Красноярск, Лесосибирск, Енисейск витĕр юхать. Малалла шыв çурçĕрелле чăтлăх тайгапа юхать. Çурçĕр çаври хыççăн çеç Игарка урлă, ун хыççăн Таймыр автономлă округ çĕрĕсене юхса кĕрĕт. Дудинкăран иртсен чылаях сарăлать те Диксон хули патĕнче Кар тинĕснене кĕрет.

ЮпписемТӳрлет

ХуласемТӳрлет

Кăсăл, Шăкăнар, Саяногорск, Абакан, Дивногорск, Красноярск, Лесосибирск, Енисейск, Игарка тата Дудинка.

Гидроэлектростанцисем: Красноярск ГЭСĕ, Саян-Шуша ГЭСĕ, Майн ГЭСĕ. XIX ĕмĕр вĕçĕнче Обь-Енисей каналĕ туса хунă, вăл Обь шывне Енисейпе шыв çулĕпе çыхăнтарнă. Халĕ каналпа усă курмаççĕ.

Çавăн пекехТӳрлет

КаçăсемТӳрлет