Грибоедов Александр Сергеевич

Александр Сергеевич Грибоедов (4 [15] кăрлач 1795, Мускав - 30 кăрлач [11 нарăс] 1829, Тегеран) — вырăс çыравçи тата сăвăçи, дипломат, драматург, пианист тата композитор. Ытларах «Горе от ума» ĕçĕпе паллă.

Александр Сергеевич Грибоедов
Griboyedov.jpg
И. Н. Крамской ,Александр Сергеевич Грибоедов сăнарĕ, 1875 çул
Çуралнă чухнехи ят: Александр Сергеевич Грибоедов
Çуралнă вăхăт: 1795 çулхи кăрлач уйăхĕн 4 (15)-мĕшĕ
Çуралнă вырăн: Мускав , Раççей империйĕ
Вилнĕ вăхăт: 1829 çулхи кăрлач уйăхĕн 30-мĕшĕ(нарăс уйăхĕн 11-мĕшĕ)
Вилнĕ вырăн: Тегеран, Перси
Гражданлăх: Flag of RUS.svg
Ĕçлев тĕсĕ: 19-мĕш ĕмĕрти вырăс çыравçи тата сăвăçи
Пултарулăх çулĕсем: 1805—1828
Тĕлĕ: Реализм
Ĕçсен чĕлхи: вырăс
Дебют: пароди «Дмитрий Дрянской»
Алпусни: Алпусни

Кун-çулĕПравить

Грибоедов Мускавра 1795 çулта тулли пурнăçлă ăратлă çемьере çуралнă.

Ашшĕ — Сергей Иванович Грибоедов (1761—1814). Амăшĕ — Анастасия Фёдоровна Грибоедова (1768—1839).

АсăнмалăхПравить

  • Мускавра А. С. Грибоедов ячĕллĕ институт (А. С. Грибоедов ячĕллĕ ИМПЭ) пур.
  • 1995 çулта Грибоедова халалланă Эрменин почтă маркки пичетрен тухнă.
  • Тбилисире А. С. Грибоедов ячĕллĕ театр, А. С. Грибоедов палăкĕ (авторĕ — М. К. Мерабишвили) тата А. С. Грибоедов урамĕ.

Санкт-Петербургри адрессемПравить

  • 11.1816 ç. — 08.1818 ç. — И. Вальх тупăш çурчĕ — Кĕтерне каналĕн юханшывĕн çыран хĕрри, 104;
  • 01.06. — 07.1824 ç. — «Демут» хăна çурчĕ — Мойка юханшывĕн çыран хĕрри, 40;
  • 08. — 11.1824 ç. — А. И. Одоевский хваттерĕ, Погодин тупăш çуртĕнче — Сутă-илӳ урамĕ, 5;
  • 11.1824 ç. — 01.1825 ç. — П. Н. Чебышев хваттерĕ, Усов тупăш çуртĕнче — Микулай çыран хĕрри, 13;
  • 01. — 09.1825 ç. — А. И. Одоевский хваттерĕ, Булатов тупăш çуртĕнче — Исаак лапамĕ, 7;
  • 06.1826 ç. — А. А. Жандр хваттерĕ, Егерман çуртĕнче — Мойка юханшывĕн çыран хĕрри, 82;
  • 03. — 05.1828 ç. — «Демут» хăна çурчĕ — Мойка юханшывĕн çыран хĕрри, 40;
  • 05. — 06.06.1828 ç. — А. И. Косиковский çурчĕ — Нева проспекчĕ, 15.

ПарнесемПравить

 
Грибоедовăн 200-çуллăхне халалланă эрмени почтă маркки

ĔçĕсемПравить

  • Полное собрание сочинений. Т. 1—3. — П., 1911—1917.
  • Сочинения. — М., 1956.
  • Горе от ума. Издание подготовил Н. К. Пиксанов. — М.: Наука, 1969. (Литературные памятники).
  • Горе от ума. Издание подготовил Н. К. Пиксанов при участии А. Л. Гришунина. — М.: Наука, 1987. — 479 с. (Второе издание, дополненное.) (Литературные памятники).
  • Сочинения в стихах. Сост., подгот. текста и примеч. Д. М. Климовой. — Л.: Сов. писатель, 1987. — 512 с. (Библиотека поэта. Большая серия. Издание третье).
  • Полное собрание сочинений: В 3 т. / Под ред. С. А. Фомичева и др. — СПб., 1995—2006.

МузейсемПравить

  • «Хмелита» — Патшалăх историпе культура тата çутçанталăк А. С. Грибоедов ячĕллĕ музейĕ.

ВуламаллиПравить

  • Белинский В. Г., «Горе от ума», Полн. собр. соч. — Т. 3. — М., 1953.
  • Гончаров И. А., «Мильон терзаний». Собр. соч. — Т. 8. — М., 1952.
  • А. С. Грибоедов в воспоминаниях современников. — М., 1929.
  • Пиксанов Н. К. Творческая история «Горя от ума». — М.-Л., 1928.
  • Тынянов Ю. Н. «Смерть Вазир-Мухтара». — М., 2007.
  • Литература еткерлĕхĕ. — Т. 47—48 [Грибоедов]. — М., 1946.
  • Мещеряков В. Жизнь и деяния Александра Грибоедова. — М.: Современник, 1989. — 478 с. Тираж 50 000 экз. ISBN 5-270-00965-X.
  • Нечкина М. В. А. С. Грибоедов и декабристы. — 2-е изд. — М., 1951.
  • Орлов В. Н. Грибоедов. — 2-е изд. — М., 1954.
  • Петров С. А. С. Грибоедов. — 2-е изд. — М., 1954.
  • А. С. Грибоедов в русской критике. — М., 1958.
  • Попова О. И. Грибоедов — дипломат. — М., 1964.
  • История русской литературы XIX в. Библиографический указатель. — М.-Л., 1962.

АсăрхавсемПравить

КаçăсемПравить