Открыть главное меню

Пуштунсем, паштунсем (пушту پښتون‎ анăç [paʂtun], тухăç [paxtun], перс. پختون [pæχtun], урду پٹھان, хинди पठान paṭhān [pəʈʰaːn]) е афгансем (перс. افغانی [æfʁɒːniː]) — Афганистанăн ытларах кăнтăрĕнче, кăнтăр-тухăçĕпе кăнтăр-анăçĕнче тата Пакистанăн çурçĕр анăçĕнче вырнаçнă иран халăхĕ. Вĕсем тухăç иран пашто чĕлхипе калаçаççĕ, номадизм йăлипе пурăнаççĕ, Пуштунвалай кодекс чысне тытаççĕ[11], вĕсен йăх-ăру структури çав тери туратлă[12].

Пуштунсем
Хальхи вырнаçăвĕ тата йышĕ

Пурĕпе: 42 млн çын
ПакистанFlag of Pakistan.svg Пакистан — 28 млн çын[1][2]
АфганистанFlag of Afghanistan.svg Афганистан — 13 млн çын [3]
ПАЭFlag of the United Arab Emirates.svg ПАЭ — 315,5 пин çын[4]
ИранFlag of Iran.svg Иран — 110 пин çын (1993)[5]
Аслă БританиFlag of the United Kingdom.svg Аслă Британи — 100 пин çын[6]
Flag of Canada.svg Канада — 26 пин çын[7]
22x20px Инди — 11.086[8]
Flag of Russia.svg РФ - 9 800 Flag of the United States.svg АПШ — 7,71 пин çын[9]

МалайзиFlag of Malaysia.svg Малайзи тата СингапурFlag of Singapore.svg Сингапур — 5,1 пин çын[10]
Чĕлхе пушту, çаплах урду, дари
Тĕн ислам (ытларах суннит еннелле)
Кĕрет  Иран халăхĕсем
Тăванла халăхсем памирсем
Disambig gray.svg Ку терминăн урăх пĕлтерĕшсем пур, пăхăр Афгансем.

Тупмалли

ВырнаçниТӳрлет

 
Афганистанри этнос ушкăнĕсем вырнаçса пурăнакан территорине кăтартакан ЦРУ картти (2005 ç.)
 
Пуштунсем (симĕс сăрă) Афганистанра тата Пакистанра вырнаçни. 1980 çул.

АнтропологиТӳрлет

Антропологи енĕпе пуштунсем индо-иран расине кĕреççĕ.

Каписа, Парван, Газни, Забуль, Кандагар тата Урузган çĕрĕсенчи пуштунсем памир-фергана расине кĕреççĕ[13].

 
Хĕçпăшалланнă пуштун ĕскерĕсем.

Пуштун çыравçисемТӳрлет

Çав. пекехТӳрлет

АсăрхавсемТӳрлет

  1. ^ Population by Mother Tongue Архиври копи, 17 Нарăс уйăхĕн 2006 Wayback Machine çинче, Population Census Organization, Government of Pakistan . Retrieved 7 June 2006.
  2. ^ Census of Afghans in Pakistan, UNHCR Statistical Summary Report . Retrieved 10 October 2006.
  3. ^ Afghanistan, CIA World Factbook. Retrieved 7 June 2006.
  4. ^ United Arab Emirates: Demography, Britannica.com . Retrieved 15 March 2008.
  5. ^ Ethnologue report for Southern Pashto: Iran (1993). SIL International. Ethnologue: Languages of the World. Тĕрĕсленĕ 5 Çу уйăхĕн 2012.
  6. ^ Maclean, William. Support for Taliban dives among British Pashtuns, Reuters (2009-06-10). Тĕрĕсленĕ 6 Çурла уйăхĕн 2009.
  7. ^ Ethnic origins, 2006 counts, for Canada. 2.statcan.ca (2009-12-11). çăлкуçран архивланă 14 Нарăс уйăхĕн 2012. Тĕрĕсленĕ 17 Ака уйăхĕн 2010.
  8. ^ 2002 ç. халăх çыравĕ: Afghani/Kabuli/Pashto
  9. ^ Language Spoken at Home US Census Bureau . Retrieved 15 March 2008.
  10. ^ http://www.joshuaproject.net/peopctry.php . Retrieved 6 September 2008.
  11. ^ Globalized Islam: The Search For A New Ummah By Olivier Roy, pg. 261
  12. ^ Khushal Khan Khattak. çăлкуçран архивланă 14 Нарăс уйăхĕн 2012. Тĕрĕсленĕ 25 Çурла уйăхĕн 2010.
  13. ^ Ошанин, Памиро-ферганский тип, 1931 (ex Montandon, 1928)

КаçăсемТӳрлет

БиблиографиТӳрлет

  • Ahmad, Aisha and Boase, Roger. 2003. «Pashtun Tales from the Pakistan-Afghan Frontier: From the Pakistan-Afghan Frontier.» Saqi Books (March 1, 2003). ISBN 0-86356-438-0.
  • Ahmed, Akbar S. 1976. «Millennium and Charisma among Pathans: A Critical Essay in Social Anthropology.» London: Routledge & Kegan Paul.
  • Ahmed, Akbar S. 1980. «Pukhtun economy and society.» London: Routledge and Kegan Paul.
  • Banuazizi, Ali and Myron Weiner (eds.). 1994. «The Politics of Social Transformation in Afghanistan, Iran, and Pakistan (Contemporary Issues in the Middle East).» Syracuse University Press. ISBN 0-8156-2608-8.
  • Banuazizi, Ali and Myron Weiner (eds.). 1988. «The State, Religion, and Ethnic Politics: Afghanistan, Iran, and Pakistan (Contemporary Issues in the Middle East).» Syracuse University Press. ISBN 0-8156-2448-4.
  • Caroe, Olaf. 1984. «The Pathans: 500 B.C.-A.D. 1957 (Oxford in Asia Historical Reprints).» Oxford University Press. ISBN 0-19-577221-0
  • Dani, Ahmad Hasan. 1985. «Peshawar: Historic city of the Frontier.» Sang-e-Meel Publications (1995). ISBN 969-35-0554-9.
  • Dupree, Louis. 1997. «Afghanistan.» Oxford University Press. ISBN 0-19-577634-8.
  • Elphinstone, Mountstuart. 1815. «An account of the Kingdom of Caubul and its dependencies in Persia, Tartary, and India: comprising a view of the Afghaun nation.» Akadem. Druck- u. Verlagsanst (1969).
  • Habibi, Abdul Hai. 2003. «Afghanistan: An Abridged History.» Fenestra Books. ISBN 1-58736-169-8.
  • Hopkirk, Peter. 1984. «The Great Game: The Struggle for Empire in Central Asia.» Kodansha Globe; Reprint edition. ISBN 1-56836-022-3.
  • Wardak, Ali «Jirga — A Traditional Mechanism of Conflict Resolution in Afghanistan», 2003, online at UNPAN (the United Nations Online Network in Public Administration and Finance).
  • «A Study of the Greek Ancestry of Northern Pakistani Ethnic Groups Using 115 Microsatellite Markers.» A. Mansoor, Q. Ayub, et al.Am. J. Human Genetics, Oct 2001 v69 i4 p399.