Открыть главное меню

Макси́м Го́рький (чăн ячĕ — Алексе́й Макси́мович Пешко́в[1][2][3]; çавăн пекех тăтăшах çыравçăн чăн ятне псевдонимĕпе пĕрле асăнни те пур — Алексе́й Макси́мович Го́рький; 1868, пуш, 28, Чулхула, Раççей империйĕçĕртме, 18, 1936, Горки[4], Мускав облаçĕ, СССР) — вырăс çыравçи, прозăçи, драматургĕ. Тĕнчере чи пысăк та чаплă вырăс çыравçисемпе шухăшлавçисенчен пĕри[5].

Максим Горький
Portrait of Maxim Gorky sitting in an armchair wearing a light shirt. (14728267252).jpg
1900 çул патнелле
Çуралнă чухнехи ят: Алексей Максимович Пешков
Суя ятсем: Максим Горький,
Иегудиил Хламида
Çуралнă вăхăт: 1868, пуш, 28
Çуралнă вырăн: Чулхула, Раççей империйĕ
Вилнĕ вăхăт: çĕртме, 18, 1936
Вилнĕ вырăн: Горки, Мускав облаçĕ, РСФСР, СССР
Гражданлăх: Раççей империйĕFlag of Russia.svg Раççей империйĕ
СССРFlag of the Soviet Union.svg СССР
Ĕçлев тĕсĕ: XIX, XX ĕмĕрсенчи раççей, совет çыравçи, XX ĕмĕрти раççей драматургĕ, журналист, публицист
Пултарулăх çулĕсем: 1892—1936
Тĕлĕ: Романтизм/Реализм
Ĕçсен чĕлхи: вырăс
Чыславсем: Ленин орденĕ
(Аудио)
Запись голоса М. Горького

Кăтартнă чух пулăшни

БиографиТӳрлет

АчалăхĕТӳрлет

Алексей Максимович Пешков 1868 çулта Чулхулара, Ковалиха урамĕнче çуралнă. Унăн кукаçин - Василий Васильевич Каширинăн - сăрă лаçĕ, чул фундаменчĕ çине лартнă пысăк пура çурчĕ пулнă [6]. Ашшĕ - Максим Савватьевич Пешков (1840—1871), столяр пулса тупăшланă, унчен ăна офицер хисепне туртса илнĕ. Виçĕ çул тултарнă Алёша Пешков холерăпа чирленĕ, анчах та чĕрĕлнĕ. Ывăлĕнчен холера ерсен, М. С. Пешков 1871 çулта утăн 29-мĕшĕнче Аçтăрханра (унта вăл пăрахут канторине ертсе пынă) вилнĕ. Алёша ашшĕне пачах та астуман, анчах та унăн пирки тăвансем каласа панисем тарăн йĕр хăварнă — «Максим Горький» псевдонимне вăл 1892 çулта Максим Савватьевича хисеплесе йышăннă. Лекçейĕн амăшне Варвара Васильевна тесе чĕннĕ, хĕр чухнехи хушамачĕ - Каширина (1842—1879) — меçчен çемьйинчен тухнăскер; çамрăклах упăшкасăр тăрса юлнăскер, иккĕмĕш хут качча кайнă, 1879 çулта çурлан 5-мĕшĕнче чахоткăпа амакланса çĕре кĕнĕ. Максимăн кукамăшĕ — Акулина Ивановна арçына ачана çитĕнтернĕ.

Яшлăх, литературăри пĕрремĕш утăмĕсемТӳрлет

Литературăри тата пĕрлĕхри ĕç-хĕлĕТӳрлет

Пултарулăх ĕçĕсемТӳрлет

РомансемТӳрлет

ПовеçсемТӳрлет

Калавсем, очерксемТӳрлет

ПьесăсемТӳрлет

ПублицистикаТӳрлет

  • 1906 — «Мои интервью», «В Америке» (памфлетсем)
  • 1912 — Фельетон. Начало рассказа // Сибирская торговая газета. № 77. 7 апреля 1912 года. Тюмень (перепечатка с газеты «Мысль» (Киев)).
  • 1917—1918 — цикл статей «Несвоевременные мысли» в газете «Новая жизнь» (в 1918 вышел отдельным изданием[9]).
  • 1922«О русском крестьянстве»

Çав. пекехТӳрлет

ЛитератураТӳрлет

КомментарисемТӳрлет

АсăрхавсемТӳрлет

  1. ^ Сам Горький считал, что его настоящая фамилия Пешков должна произноситься с ударением на О:

    Тогда я счёл возможным пояснить ему:
    — Я не Каширин, а — Пешко́в…
    — Пе́шков? — неверно повторил он. — Хорошее дело.

    Максим Горький. Из автобиографической повести «Детство»

  2. ^ «Пешков хушамат пеший е пешка сăмахсемпе çывăх мар, унăн тымарĕ калаçури Пешко (Петĕр) вариантран тухать темелле. Çак хушамата пĕрремĕш сыпăкне пусса калаççĕ, тĕрĕсрех Пешко́в темелле тенĕ А. М. Горький» (Ганжина И. М. Словарь современных русских фамилий. — М.: Астрель: ACT, 2001. — ISBN 5-237-04101-9)
  3. ^ БЭС ([1])
  4. ^ Вайнберг И. И. Горький Максим. // Русские писатели. 1800—1917. Биографический словарь. Т. 1. — М.: Изд-во «Советская Энциклопедия», 1989. — С. 645—657.
  5. ^ Басинский, 2005, с. 440—441, 452
  6. ^ Басинский, 2005, с. 21
  7. ^ См. М. Горький. Солдаты на Викитеке.
  8. ^ Сказки об Италии
  9. ^ См. «Революция и культура» на Викитеке.

КаçăсемТӳрлет