Китай историйӗ

Китай кун-ҫулӗн аталанӑвӗ — тӗнчери чи аваллисенчен пӗри. Китай ӑсчахӗсем тӑрӑх, унӑн ҫулӗсем пилӗк пин ҫул пулма пултараҫҫӗ, ҫав вӑхӑтрах пур ҫырулӑх ҫӑлкуҫӗсем 3500 ҫултан кая мар пулаҫҫӗ. Географи енчен илсен, Китай Хуанхэ тата Янцзы юханшывӗсем ҫинче вырнаҫни Китай хуҫалӑхне аталанма май панӑ, Конфуци вӗрентӗвне кӗртни (Пирĕн эрăччен I ĕмĕр) тата пӗрлешӳллӗ ҫыру системине йышӑнса ҫирӗплетни Китай кун-ҫулӗн аталанӑвне татах вӑйлатнӑ.

Китай кун-ҫулӗнчи тӗрлӗ тапхӑрсенче тӗрлӗ династисем йышӑннӑ ҫӗрсем.

Кӑсӑк та пуян кун-ҫул тапхӑрсем хушшинчи пулу-иртӳсене арпашуллӑ-пӑтрашуллӑ ӑнланмалла ан пултӑр тесе, ҫакӑн пек йӑла-йӗркеллӗ хань историографийӗпе усӑ кураҫҫӗ:

  • Ӗмпӳсӗр Китай (Ся, Шан, Чжоу — до 221 до н. э.)
  • Ӗмпӳллӗ Китай (Цинь — Цин)
  • Ҫӗнӗ Китай (1911 — хальх.)
Territories of Dynasties in China (ru).gif
Китай кун-çулĕ
Неолит тапхăрĕ
Виçĕ элтепер тата пиллĕк император
Ся ăрăвĕ
Шан ăрăвĕ
Чжоу ăрăвĕ
Тухăç Чжоу Çуркуннепе Кĕркунне тапхăрĕ
Вăрçакан патшалăхсен тапхăрĕ
Цинь ăрăвĕ
(Чу ăрăвĕ) — смута вăхăчĕ
Хань ăрăвĕ Анăç Хань
Синь ăрăвĕ, Ван Ман
Тухăç Хань
Виçпатша тапхăрĕ Вэй Шу У
Анăç Цзинь
Вунулттă варвар патшалăхĕ Тухăç Цзинь
Кăнтăр тата Çурçĕр Ăрăвĕсем
Суй ăрăвĕ
Тан ăрăвĕ
Китай республики (Тайвань)

Тапхӑрсене пайланиТӳрлет