Жуковский Василий Андреевич

Васи́лий Андре́евич Жуко́вский (1783—1852) — вырăс сăвăçи, вырăс поэзинче романтизма никĕслекенĕ, куçаруçă, тиркевçĕ, 1827 çултанпа Петербург ăслăлăх академийĕн чыслă ĕçтешĕ, 1841 çултанпа академик. Вăрттăн канашçă (1841 çултанпа).

О. А. Кипренский ӳнерçĕ, Василий Андреевич Жуковскин портречĕ, 1815, Третьяков галерейи

Кун-çулĕТӳрлет

нарăс 9 (1783 кăрлач) 29 Тулă кĕпернин Мишено чиркӳ ялĕнче çуралнă.

Вĕренӳ çулĕсемТӳрлет

Дворян тăвас шутпа ачана Аçтăрхан гусар полкне хĕсмете çырса хунă; хăйне дворян ятне кĕртекен прапорщик тивĕç ятне илсессĕн, 1789 çулта 6-çулхи Жуковские Тула кĕпернин дворян ăрат кĕнекине çыраççĕ, дворян тивĕçлĕх хутне параççĕ, каярах çакна пула вăл харпăр пансионра пĕлӳ илет, хыççăн Тулă халăх училищине веренме кĕрет.

 
Соколов Пётр Федорович ӳнерçĕ, Василий Андреевич Жуковскин портречĕ, 1820-мĕш çç.

1797 çулта 14-çулхи Жуковский Мускаври ырă ăрат университет пансионне вĕренме кĕрет, унта вăл 4 çул пĕлӳ пухать. Жуковский пансионра иккĕмĕш çул ирттернĕ вăхăтра Дмитрий Блудов, Дмитрий Дашков, Сергей Уваров, Александрпа Андрей Тургеневсем юлташĕсемпе литература пĕрлĕхне йĕркелеççĕ, Пухăвăн официаллă уставĕ те пулнă. Пĕрремĕш ертӳçи Жуковский пулса тăрать. Кунта ăна пансион директорĕпе — Тургенев Иван Петровичпа паллашма тӳр килет.

Поэзири ĕç-хĕлĕТӳрлет

Жуковский 1837—1839 çулсенчеТӳрлет

Хевте тĕп ĕçĕсемТӳрлет

ЭлегисемТӳрлет

Юрăсемпе романссемТӳрлет

  • «Кольцо души-девицы…» (1816)
  • Послания («Тургенев патне хурав çыру», 1813), одăсем, идиллисем

КăссайсемТӳрлет

  • «Людмила» (1808) (вольные переложения баллады Г. А. Бюргера «Ленора»)
  • «Светлана» (1808-12) (вольные переложения баллады Г. А. Бюргера «Ленора»)
  • «Двенадцать спящих дев» (ч. 1 — «Громобой», 1810; ч. 2 — "Вадима, 1814-17),
  • «Лесной царь» (1818)
  • «Рыбак» (1818)
  • «Рыцарь Тогенбург» (1818)
  • «Замок Смальгольм, е Иванов вечер» (1822)
  • «Кубок» (1825-31)
  • «Суд Божий над епископом» (1831)
  • «Ленора» (1831).

СăвăсемТӳрлет

  • «К ней» (1811, пичет. 1827)
  • «Певец во стане русских воинов» (1812)
  • «К месяцу» (1817)
  • «Ночной смотр» (1836)
  • «А. С. Пушкин» (1837)

Поэмы и повести в стихахТӳрлет

ПрозаТӳрлет

  • «Марьина роща» повеçĕ (1809)

СтатьисемТӳрлет

  • «Писатель в обществе» (1808)
  • «О басне и баснях Крылова» (1809)
  • «О сатире и сатирах Кантемира» (1810)

КаçăсемТӳрлет