Мaксвелл танлăхĕсем: различия между версиями

Нет описания правки
 
== Максвелл танлатнисене çырни тата виçесен системи ==
'''<Ку секцие пĕтĕмпех çĕнĕрен çырмалла>'''
Физикăра чылайăш танлашусене епле [[виçесен системи]]нче çырнинчен килмест. Анчах электродинамикăра кун пек мар. Виçесен системине суйласа илсессĕн Максвелл танлатнисенче тĕрлĕ коэффициентсем (константăсем) сиксе тухаççĕ. Тĕнчери [[СИ|СИ виçисен системи]] техникăра та, вĕренӳре йышăннă виçе (стандарт) шутланать, çапах та физиксем хушшинче унăн пахалăхĕсемпе çитменлĕхĕсене [[СГС|виçесен симметриллĕ гаус системине (СГС)]] уйăрса илес пирки тавлашусем халĕ те лăпланмаççĕ<ref>{{кĕнеке
| автор = [[Окунь, Лев Борисович|Л. Б. Окунь]]
}}</ref>.
 
== Кун-çулĕКунçул ==
[[File:James Clerk Maxwell.jpg|thumb|right|Джеймс Клерк Максвелл]]
[[XIX ĕмĕр]]ĕн пуçламăшĕнче экспериментсенче тупнă кирлĕ уçăмлăхсен никĕсĕпе [[Максвелл Джеймс Клерк|Джеймс Клерк Максвелл]] хăйĕн танлатнисене ăнлантарса çырнă. [[1820]] çулта [[Эрстед Ганс Христиан|Ганс Христиан Эрстед]] çакна [[Эрстед опычĕ|асăрханă]]<ref>[[Эрстед Ганс Христиан|Эрстед Г. Х.]] «Опыты, относящиеся к действию электрического конфликта на магнитную стрелку», в кн. {{Кĕнеке:Ампер A.M.: Электродинамика|страницăсем=433-439}}</ref>, пăралук тăрăх чупакан [[Гальвани элеменчĕ|гальвани]] юххи компасăн магнит сăннине куçарма пултарать. Çак уçăмлăх чылай ăсчаха кăсăкланатарнă. Çав 1820 çултах [[Био Жан Батист|Био]] тата [[Савар Феликс|Савар]] экспериментсенче<ref>[[Био, Жан Батист|J.-B. Biot]] and [[Савар, Феликс|F. Savart]], [http://www.ampere.cnrs.fr/ice/ice_page_detail.php?lang=fr&type=text&bdd=ampere&table=ampere_text&bookId=7&typeofbookDes=Textessci&pageOrder=71&facsimile=off&search=no Note sur le Magnétisme de la pile de Volta]. — Annales Chim. Phys. — vol. 15. — pp. 222—223 (1820)</ref> юхă тăвакан магнит индукцине ăнлантарнă ([[Био — Савар саккунĕ]]), тата витĕр юхă янă иккĕ пăралук [[Ампер Андре-Мари|Андре-Мари Ампер]] [[Ампер саккунĕ|пĕр-пĕринпе хутшăнăва кĕреççĕ]]. Ампер «[[электродинамика]]» термина кĕртет, çутçанталăк магнетизмĕн магнитра çавра юхăсем пурри гипотезăна сĕнет<ref>{{Кĕнеке:Марио Льоцци: История физики|страницăсем=253-257}}</ref>.
 
== Ирĕклĕ авăрсемсĕр тата юхăмсемсĕр танлатнисем ==
'''<Ку секцие пĕтĕмпех çĕнĕрен çырмалла>'''
Ирĕклĕ авăрсемпе юхăмсем çук чухне<math>\rho=0\,</math>, <math>\mathbf{j}=0</math>,
[[Максвелл танлаштарăвĕсем#Изотроплă тата пĕр тĕслĕ дисперсисĕр хутлăхсенчие танлашусем|изотроплă тата пĕр тĕслĕ дисперсисĕр хутлăхсенче Максвелл танлатнисем]] çакăн евĕр курăнаççĕ:
11 985

правок