Салампек Иван Яковлевич: различия между версиями

нет описания правки
пНет описания правки
Нет описания правки
|Жанр =
|Çуралнă вăхăт = [[1906]], [[юпа, 29]]
|Çуралнă вырăн = [[Шĕнерпуç ]] ялĕ, [[Сĕнтĕрвăрри районĕ]], {{ÇВ|Хусан кĕперни|Хусан кĕпернинче}}
|Вилнĕ вăхăт = [[1973]], [[раштав, 15]]
|Вилнĕ вырăн = {{ВВ|Шупашкар|Шупашкарта}} {{ВВ|Чăваш АССР|Чăваш Енре}}
|Чыславсемпе парнесем =
|сайт =
}}'''Салампек Иван Яковлевич''' (''Яковлев'', [[1906]] çулхи [[юпа, 29|юпан 29-мĕшĕ]], [[Шĕнерпуç ]] ялĕ, [[Сĕнтĕрвăрри районĕ]], [[Чăваш Ен]] — [[1973]] çулхи [[раштав, 15|раштавăн 15-мĕшĕ]], [[Шупашкар]], Чăваш АССР), — чăваш [[çыравçă|çыравçи]]
 
<ref>[http://nasledie.nbchr.ru/personalii/pisateli/salambek/ Культурное наследие Чувашии]</ref><ref>[http://enc.cap.ru/?t=prsn&lnk=3096 Чувашская энциклопедия. Персоналии]</ref>
 
== Биографи ==
[[Ӳкерчĕк:Salampek.jpg|right]][[Чăваш Ен]]ĕн [[Чăваш Ен]]ĕн [[Сĕнтĕрвăрри районĕ|Сĕнтĕрвăрри районĕнчи]]нчи [[Шĕнерпуç ]] ялĕнче [[1906]] çулхи [[юпа, 29|юпа уйăхĕн 29-мĕшĕнче]] чухăн çын кил-йышĕнче çуралса ӳснĕ.
 
1921 Шупашкарти педагогика техникумне вĕренме кĕнĕ. Ун чухне комсомол та пулса тăнă. 1926 çултанпа Шупашкар хулинчи комсомол комитетĕнче тăрăшнă, çавăнти çамрăксен хаçатне кăларас ĕçе хутшăннă.
Ун хыççăн [[Улатăр]]ти педагогика училищĕн директорĕнче ĕçленĕ. «Чăваш коммуни» хаçатăн редакци пуçлăхĕ пулса вăй хунă.
 
Çыравçă çулне 1933 çулта пичетленĕ «Иштул» романран пуçланă. Кайярах «Велиме» драмăна, «Каçĕ, мĕншĕн кĕске-ши?», «Уйăх хăпарсан» калавсене çырнă. Чи пĕлтерĕшлĕ ĕçне «ПирвайхиПĕрмĕш юрату» романа теççĕ. Унта вăл коллективизаци çулсенчи комсомол организацийĕсене йĕркеленине кăтартса парать.<ref>[http://bizbibl.narod.ru/new_page_9.htm Иван Салампек]</ref>
 
1941 çулхи çĕртме уйăхĕнче Иван Саоампека ареслеççĕ, Мари лагерĕсене айăпласа ăсатаççĕ. Фронта яма ыйтса çырнине тивĕçтермен<blockquote>«Без врагов народа победим врага</blockquote>. Пĕр çулталăк çурăран ирĕке кăларнă. 1948 çулта каллех шара лекнĕ Салампек — ăна 8 çуллăха Çĕпĕрти лагерьсене хупнă. Абакан – Тайшет чукун çулне хума тӳр килнĕ. Лагерьсече Лев Гумилевпе туслашнă{{Цитата пуçламăшĕ}}«Может быть, Вы помните, что в Междуречье я много писал на цементной бумаге, сидя то в КВЧ, то в бухгалтерии. Это «Хунну» (история Срединной Азии в древние времена). Выйдет, очевидно, нынче весной, и мне будет весьма отрадно узнать Ваше мнение. Но следующая книга, тоже подготовленная к печати, «Древние тюрки» должна быть интереснее. О хуннах слишком мало сведений, и, хотя я учел все, получается только «театр теней», силуэты, а не портреты. А древние тюрки — это уже «кино» с перспективой, индивидуальными особенностями и даже с собственной речью. Задача возродить их к новой жизни на страницах книги полностью увлекла и поглотила меня. Думаю, что и Вам это небезразлично, ведь это предки вашего народа. Очень жаль, что не могу читать на чувашском языке. Мне следовало бы просить Вас дать мне несколько уроков…»{{Цитата вĕçĕ}} тесе çырнă паллă тĕпчевçĕ [[1960 çул]]та Иван Яковлевич патне.
* «Иксĕлми шанчăк», калав, 1947
* «Тумхахла çул», калав, 1958
* «ПирвайхиПĕрмĕш юрату», роман, 1970; 1970
 
=== Ăслăх ĕçĕсем ===