Тулли хисеп: различия между версиями

Статьяна йăлтах пушатрĕ
(Статьяна йăлтах пушатрĕ)
Тег: очистка
== Алгебра пахалăхĕсем ==
{| align="center" border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95 %;"
| || хушни || хутлани
|-
| [[Хупăнулăх]]: || ''a'' + ''b''   — тулли || ''a'' × ''b''   — тулли
|-
| [[Ассоциативлă операци|ассоциативлăх]]: || ''a'' + (''b'' + ''c'')  =  (''a'' + ''b'') + ''c'' || ''a'' × (''b'' × ''c'')  =  (''a'' × ''b'') × ''c''
|-
| [[Коммутативлă операци|коммутативлăх]]: || ''a'' + ''b''  =  ''b'' + ''a'' || ''a'' × ''b''  =  ''b'' × ''a''
|-
| [[Нейтраллă элемент]] пурри: || ''a'' + 0  =  ''a'' || ''a'' × 1  =  ''a''
|-
| [[Хирĕçлĕ элемент]] пурри: || ''a'' + (−''a'')  =  0 ||
|-
| хушни çине хутланин [[дистрибутивлăх]]ĕ: || colspan=2 align=center| ''a'' × (''b'' + ''c'')  =  (''a'' × ''b'') + (''a'' × ''c'')
|}
 
== Йышсен теорине тивĕçлĕ пахалăхĕсем ==
<math>\mathbb{Z}</math> — [[йĕрле йĕркеленĕ йыш]], çӳлтипе аялти чиккисемшĕр. Йышри йĕркелĕх çакăн пек тытăнса тăрать:
: … < −2 < −1 < 0 < 1 < 2 < …
Тулли хисеп '''плюслă''', эхер те вăл нульрен пысăк; '''минуслă''' — нульрен пĕчĕк пулсан. Нуль плюслă е минуслă хисеп мар.
Тулли хисепсемшĕн çакăн пек çыхăнусем пур:
# ''a'' < ''b'' тата ''c'' < ''d'' пулсан: ''a'' + ''c'' < ''b'' + ''d''.
# ''a'' < ''b'' тата 0 < ''c'' пулсан: ''ac'' < ''bc''. (Çакăнтан тӳрех тухать: эхер ''c'' < 0, вара пулать ''ac'' > ''bc''.)
 
== Тулли хисепсем шутлав техникинче ==
[[Тулли тĕс|Тулли тĕслĕ хисеп]] — [[программăламалли чĕлхе]]сенче хыпарсене çырмалли тĕп [[хыпар тĕсĕ|тĕсĕсенчен]] пĕри. Çапах та çак «тулли хисепсем» — математикăри <math>\mathbb{Z}</math> классне ăсра кăтартни çеç (иммитаци), мĕншĕн тесен нумайлăх вĕçĕмсĕр те яланах çак [[компьютер]] астăвĕнче упранайман тулли хисеп тупăнать. Хыпарсен тулли тĕсĕсем ахаль [[бит]]сен хытарса çирĕплетнĕ пуçтарăвĕ кăтартать, анчах та кирек епле çырса пырсан та, [[Хыпар упракан|упрама]] ([[хытă лаптак çаврашка]] çинче) пушă вырăн юлмасть. Тепĕр енчен, цифрăллă компьютерсен теориллĕ моделĕсен уçлăхĕсен вĕçĕмĕ çук, çапах та шутлă хисеплĕ.
 
== Çавăн пекех пăхăр ==
* [[Япала хисепĕ]]
* [[Ваклă хисеп]]
* [[Пурлăх хисепĕ]]
 
== Каçăсем ==
 
* http://Lib.Mexmat.Ru — [http://lib.mexmat.ru/indsearch.php?q=%F6%E5%EB%EE%E5+%F7%E8%F1%EB%EE&mode=0 «Поиск книг по теме»]
 
[[Категори:Хисепсем]]
[[Категори:Тулли хисепсем]]