Шăмăршă: различия между версиями

28 байт убрано ,  3 года назад
Нет описания правки
|сайт =
}}
'''Шăмăршă'''({{lang-ru| Шемурша}}, {{lang-tt| Шомырша }}) — [[Чăваш Ен|Чăваш Енĕн]]ĕн [[Чăваш Енĕн Шăмăршă районĕ|Шăмăршă районĕн]] тĕп ялĕ. Шăмăршă [[Кĕçĕн Хырла]] хĕрринче вырнаçнă. Ялпа юнашар А-151 автоçул иртсе каять. Хальхи вăхăтра [[Энтĕрел]] тата [[Çĕнĕ Шăмăршă]] ялĕсемпе пĕрлешсех кайнă, — анчах та вĕсем çапах та хăйне уйрăм.
==Халăх йышĕ, ял тытăмĕ==
Ялта [http://www.21419s01.edusite.ru/ вăтам шкул], чиркӳ, район больници, [http://gov.cap.ru/home/75/shemursha/index1.htm район вулавăшĕ], [http://gov.cap.ru/home/75/kult/index.htm культура çурчĕ], ача вулавăшĕ, спорт шкулĕ, ача сачĕсем, почта уйрăмĕ, сбербанк уйрăмĕ пур.
2010-мĕш çулхи çыравпа ялта 3759 çын, çав шутра 1735 арçын, 2024 хĕрарăм пурăннă<ref>[http://77www.240chuvash.147gks.54ru/downloadwps/vpnwcm/connect/rosstat_ts/chuvash/resources/fc3870804281ac08830bcf2d59c15b71/Chislmovpn-2010.doc| Численность населения городских округов, муниципальных районов, городских и сельских поселений, населенных пунктов Чувашской Республики] </ref>.
==Истори==
[[Атăл|Атăлăн]]ăн сулахай енче вырнаçнă [[Кокшайск уесĕ|Кокшайск уесĕнчи]]нчи [[Чюмарша вулăсĕ|Чюмарша вулăсĕнче]]нче пурнакан [[çармăссем]] никĕсленĕ <ref>[http://history21.narod.ru/294-325.htm Димитриев В.Д. Чувашия в эпоху феодализма. К вопросу о заселении юго-восточной и южной части Чувашиии. Чебоксары. 1986]</ref>. Ку пулăм [[1661]]-мĕш çулччен пулса иртнĕ. Мĕншĕн тесен çав çул документсенче çармăссемпе [[мишерсем]] хушшинче пулса иртнĕ хирĕçÿ пирки асăннă<ref>Документы и материалы по истории Мордовской АССР. Сб. документов. т.I. ч.2, С. 191-192.</ref>.
 
Анчах та ку сăмаха татах та авалрах асăннă документ та пур<ref>[http://anatri-history1.livejournal.com/5215.html О ЗАСЕЛЕНИИ ЮГО-ВОСТОЧНОЙ И ЮЖНОЙ ЧАСТЕЙ ЧУВАШИИ . 20.]</ref>:
Çапла вара "Шăмăршă" ятла ялсен ячĕн никĕсĕнче Чюмарша вулăсĕн ячĕ тăрать. "Чюмарша" [[сăмах]] мĕне пĕлтернине ятарласа тĕпчемен пулмалла.
 
Малашне çармăссем вырăнти [[чăвашсем|чăвашсемпе]]пе хутăшса пĕтнĕ те, паянхи кунччен вĕсен йĕрри-палли юлман темелле. ''Хыр'' текен лăсăллă йывăçа пĕлтерекен [[диалект]]ла "яхтă" сăмах çеç çав вăхăтсене аса илтерсе тăрать<ref>[[Федотов Михаил Романович|М.Р.Федотов]]. [http://altaica.ru/LIBRARY/fedotov2.pdf ЭСЧЯ, т.2] — С. 505-506.</ref>. "Яхтă" сăмах шăпах [[çармăс чĕлхи]]нчен кĕнĕ те ĕнтĕ.
 
[[1920]] çулхи [[утă, 28|утă уйăхĕн 28-мĕшчен]] [[Пăва уесĕ|Пăва уесне]], каярах [[Çĕрпӳ уесĕ|Çӳрпӳ уесне]] кĕнĕ. [[1920]] çулхи [[юпа, 5|юпа уйăхĕн 5]] хыççăн [[Çĕрпӳ уесĕ]]н [[Чăваш Енĕн Йĕпреç районĕ|Йĕпреç районнĕ]], [[1921]] çулхи [[утă, 22|утă уйăхĕн 22]] хыççăн [[Патăръел уесĕ|Патăръел уесне]] кĕртнĕ.
5332

правки