Хун чĕлхи: различия между версиями

2634 байта добавлено ,  11 лет назад
Нет описания правки
п (робот хушрĕ: pl:Język Hunów)
{{Чĕлхе
'''Хун чĕлхи''', — [[хунсем|хунсен]] чĕлхи. Тепчевçĕсем вĕсен [[çырулăх]]ĕ пулман тесе шутлаççĕ пулсан та, чăвашсем хушшинче сыхланса юлнă [[тĕрĕ çырăвĕ]] çак шухăшпа килĕшмелле маррине кăтартать. Хунсен тĕрĕ çырăвĕ анăçалла килес умĕнех пулнă. Çапах та вĕсен çырулăхĕ пулнине çирĕплетсе паракан чăнлавсене халиччен тупайман.
|тĕс = алтай
|ят = Хун чĕлхи
|тăван ят = паллă мар
|патшалăхсем = [Кăнтăр Европа]], [[Казахстан]], [[Çĕпĕр|Кăнтăр Çĕпĕр]]
|официаллă чĕлхе =
|йĕркелекенĕ =
|калаçакан йышĕ =
|рейтинг =
|статус =
|çухалнă = п.э. V ĕм. тĕлне
|категори = [[Еврази чĕлхисем]]
|классификаци =
[[Алтай чĕлхисем|Алтай çемьи]]
: [[Терĕк чĕлхисем|Тĕрĕк турачĕ]]
:: [[Пăлхар чĕлхисем|Пăлхар ушкăнĕ]] (тавлашуллă)
|çыру = çырусăр (тĕрĕ)
}}
 
:''Ази хуннусен чĕлхи пирки [[Хунну чĕлхи]] вулăр''
 
'''Хун чĕлхи''', — [[хунсем|хунсен]] чĕлхи. Тепчевçĕсем[[Çухалнă чĕлхе]] шутланать. Тĕпчевçĕсем вĕсен [[çырулăх]]ĕ пулман тесе шутлаççĕ пулсан та, [[чăвашсем]] хушшинче сыхланса юлнă [[тĕрĕ çырăвĕ]] çак шухăшпа килĕшмелле маррине кăтартать. Хунсен тĕрĕ çырăвĕ анăçалла килес умĕнех пулнă. Çапах та вĕсен çырулăхĕ пулнине çирĕплетсе паракан чăнлавсене халиччен тупайман.
 
Ăсчахсем ку чĕлхе [[ротацизм]]лă тата [[ламбдаизм]]лă [[тĕрĕк чĕлхисем|тĕрĕк чĕлхи]] пулнă тесе шутлаççĕ.
 
Хунсен çырулăхĕн тĕслĕхĕсене тупман, çапах та питĕ сахал хун сăмахĕ сыхланса юлнă, вĕсене грек е латин куçăвĕнче хытă улăштарнă — ытларах пайăр ятсем, вĕсем тĕрĕк тымарĕнчен пулнине курма пулать ([http://www.kessler-web.co.uk/History/FeaturesEurope/BarbarianHuns.htm "''Europe: The Origins of the Huns''"] е [http://s155239215.onlinehome.us/turkic/32WritingHuns/Diggiz3En.htm "''Khan Diggiz Dish Inscriptions''"] пăхăр). [[Encyclopaedia Britannica]] çырнипе, [[Хасар чĕлхи]]пе пĕрле [[пăлхар ротацизмĕ|r-]] тата [[пăлхар ламбдаизмĕ|l-тĕслĕ]] тĕрĕк чĕлхисен [[пăлхар чĕлхисем|пăлхар туратĕнче]] шутланать,тĕрĕксен паянхи чĕрĕ чĕлхисенчен [[чăваш чĕлхи]] (ытти чĕрĕ тĕрĕк чĕлхисем z- тата š-тĕслĕ чĕлхе пулать) кăна упранса юлнă.
 
== Каçăсем ==
* [http://www.kroraina.com/huns/mh/ The World of the Huns by Otto Maenchen-Helfen] — Language chapter
* The History Files [http://www.historyfiles.co.uk/FeaturesEurope/BarbarianHuns.htm Europe: The Origins of the Huns], based on conversations with Kemal Cemal, Turkey, 2002 (address correction to Notes, above)
* [http://chuvash.in/index.php?option=com_content&view=article&id=57:2009-09-17-09-29-15&catid=61:2009-08-14-13-31-29&Itemid=1/ Опыт расшифровки гуннских надписей. ], Лебедев Е.Г. 2009 г. г.Канаш Чувашской Республики
 
{{тĕрĕк чĕлхисем}}
 
[[Категори:Çухалнă чĕлхесем]]
[[Категори:Тĕрĕк чĕлхисем]]
[[Категори:Авалхи чĕлхесем]]
 
[[az:Hun dili]]