Çурма аркану тапхăрĕ: различия между версиями

нет описания правки
Нет описания правки
Нет описания правки
|}
Квантлă мехнаника системăн ([[пайăрка]], тĕш, [[атом]], энерги шайĕ т.ы.) '''Çурма аркану тапхăрĕ''' — система 1/2 пулаяслăхпа арканакан вăхăт ''T''<sub>½</sub>. Нумай пĕрне-пĕри пăхăнман пайăркаракан тăракан ансмбĕлĕ сăнасан, пĕр çурма аркану тапхăрĕнче арканман пайăркасен шучĕ икĕ хут чакать. Термина экспонентла арканакан системăсенче кăна усă курма юрать.
==Радиохастар аркану законĕ==
Икĕ çурма аркану тапхăрĕнче пĕтем пайăркасем арканаççĕ теме çук. Кашни çурма аркану тапхăрĕнче арканман пайăркасен шучĕ икĕ хут чакнă май, 2 ''T''<sub>½</sub> иртсен малтанхи пайăркасен 1/4 пайĕ юлать, 3''T''<sub>½</sub> иртсен - 1/8 пайĕ.
Арканман пайăркасен ''p'' пайĕ вăхăта ''t'' çакăн пек пăхăнать:
ln2 = 0,693… , пулнă май çурма аркану тапхăрĕ пурăнас вăхăчĕнчен 30 % яхăн сахалрах.
 
Паллă вăхăт валли арканма пултаракан шутне ''N'' тесе палăртсан, вăхăт тапхăрне ''t''<sub>2</sub> — ''t''<sub>1</sub> (''t''<sub>1</sub> тата ''t''<sub>2</sub> - çывăх вăхăт саманчĕсем), арканакан пайăркасен шутне ''n'' тесе палăртсан, ''n'' = ''KN''(''t''<sub>2</sub> — ''t''<sub>1</sub>).
Тĕрлĕ [[изотоп]]сен çурма аркану тапхăрĕ птиĕ улшăнса тăрать. Хăшпĕр изотопсен вăл çăккунтăн миллионмĕш пайĕнчен пĕчĕкрех,хăшпĕр изотопсен, сăмахран, [[уран]]238 е [[тори]]232 валли вăл 4,498*10<sup>9</sup> тата 1,389*10<sup>10</sup> çула çитет.
Пропорционаллăх коэффициенчĕ ''K'' = 0,693/''T''<sub>½</sub> аркану константи ятлă.
(''t''<sub>2</sub> — ''t''<sub>1</sub>) кăларнине 1 тесе йышăнсан, урăхла каласан сăнав тапхăрне 1 илсен, ''K'' = ''n''/''N''
Çав майпа аркану константи мĕнпур пайăркасен пĕр вăхăт тапхăрĕнче арканнă пайăркасен пайне кăтартать.
----
 
Тĕрлĕ [[изотоп]]сен çурма аркану тапхăрĕ птиĕпитĕ улшăнса тăрать. Хăшпĕр изотопсен вăл çăккунтăн миллионмĕш пайĕнчен пĕчĕкрех,хăшпĕр изотопсен, сăмахран, [[уран]]238 е [[тори]]232 валли вăл 4,498*10<sup>9</sup> тата 1,389*10<sup>10</sup> çула çитет.
 
1 кг уранта 1 çеккунтра миçĕ аркану пулнине шутлама çăмăл. Кирек хăш элементăн атăм виçи чухлĕ граммра 6,02*10<sup>23</sup> [[атом]] пулни паллă.
12 882

правки