Йăлăм: различия между версиями

40 байт убрано ,  12 лет назад
Нет описания правки
п («Айлăм» «Йăлăм» çине куçарнă: айлăм мар, йăлăм...)
'''АтăллешъенЙăлăм''' — [[Атăл]], [[Урал]], [[Çурçĕр Увал]] тата [[Каспиçум айлăмĕ|Каспиçумĕнчи айлăм]] хушшинче вырнаçнă çĕрсем. Тухăçра Çӳллĕ Атăллешъене (чи çӳллĕ вырăн — 418 м), анăçри Лутра Атăллешъене уйăраççĕ. Çӳллĕ Атăллешъен шутне [[Тури Чулман Атăл сăртлăхĕ|Тури Чулман Атăл]] (çӳллĕшĕ — 337 м), [[Вятка Увалĕ]] (284 м), [[Пĕкĕлмепе Пелепей сăртлăхĕ|Пĕкĕлмепе Пелепей]] (418 м таран), [[Тĕп Сăрт]] (405 м) сăртлăхсем кĕреççĕ. Çӳллĕ Атăллешъен никĕсĕ пермь породисенчен (хăйăр, сланец, тăм, мергель, акшар, доломитсем, гипс, кăнтăрта — мезозой тăмĕпе хăйăрĕ) тăрать. Çĕр питне чылай вырăнта çырма-çатра çурса пĕтернĕ; çӳлти ярусĕнче останцовые возвышенности — шиханы, аялтинче — эрозиллĕ лаптаклă айлăмсем. Карст анлă сарăлнă.
 
Лутра АтăллешъенЙăлăм — айлăмлă (çӳллĕшĕ 125—150 м çитет) Атăлăн сулахай çыранĕ [[Хусан]]тан [[Камышин]]а çитиччен. Хăй вăл авалхи Каспийĕн кайнозойлă хăйăр-тăмлă тĕпĕллĕ тектоника авăнăвĕ пулать.
 
Атăл тăрăхĕпе — террасăсем, тухăç еннелле вĕсем айлăма куçаççĕ. Юханшывăн анлăшĕпе террассăсен пайĕ халĕ [[Куйбышев шывуправĕ]]н шывĕнче.
 
АтăллешъенЙăлăм çĕр пичĕ вăрманлă, вăрман-çеçенхирлĕ тата çеçенхирлĕ. Климачĕ континентлă.
 
АтăллешъенЙăлăм Атăл-Урал нефтьпе газ çĕрĕнче вырнаçнă.
 
[[Категори:Раççей географийĕ]]