Каюра хăвăлĕ

Каюра хăвăлĕ, çаплах «каюра шатăкĕ» е «ăман хăвăлĕ/шăтăкĕ» (акăл. wormhole) — кашни самантра хăй уçлăхри «туннель» шутланакан уçлăх-вăхăтăн топологири гипотетиклă уйрăмлăхĕ.

Çак облаçсем пĕрлĕ уçлăх пайĕсем пулса, каюра хăвăлĕсĕр пуçне те çыхăнуллă шутланаççĕ (аялтарах ӳкерчĕке пăхăр), çаплах каюра хăвăлĕ витĕр çыхăнуллă кăна пĕтĕмĕшлех уйрăм уçлăхсем шутланаççĕ.

Каюра хăвăлĕсем пĕрлĕ релятивизм теорипе килĕшӳллĕ, анчах та вĕсем пурри-çуккине палăртман.

Каюра хăвăлĕсен метрикисемПравить

Каюра хăвăлĕсен метрика теорийĕ каюра хăвăлĕн уçлăх-вăхăт геометрине ăнлантарать, вăхăт тăрăх çӳремешкĕн теори моделĕ пулать. Тĕслĕхрен, витĕр тухмалла каюра хăвăлĕн метрики çакнашкалскер:

 

Тухмалла мар каюра хăвăлĕн метрикăн пĕр тĕсĕ Шварцшильд шутлани пулать:

 

Вăхăт тăрăх çӳрениПравить

АсăрхавсемПравить

ЛитератураПравить

КаçăсемПравить

Шаблон:Хура хăвăлсем Шаблон:Вăхăт тăрăх çӳрени