Открыть главное меню

Евĕрлев сăмахĕ

Евĕрлев сăмахĕ, — çутçанталăкри сас-чĕве, шăв-шава, тĕрлĕ сăнлăхпа хусканăва евĕрлесе кăтартакан сăмах. Тĕслĕхрен, çерçи чĕвĕлтетни пире чим-чим!, хур кайăксен сасси кикак! кикак! евĕрлĕ илтĕнет, эпир вĕсене çапла çыратпăр та.

Евĕрлев сăмахĕсем чăваш чĕлхинче питĕ нумай, вĕсен сасă тытăмĕ те тĕрлĕрен: пĕр сасăллисем те, нумай сасăллисем те пур (а-а-а, ӳ-ӳ-ӳ, ян, шан, шапт, вĕлт, чăнкăр, шаятăр тата ыттисем те).

Сасăпа морфологи тытăмне шута илсе евĕрлев сăмахĕсем икĕ ушкăна уйăраççĕ:

  • пĕрремĕшлисем (шат, йăл, ял, вĕл)
  • иккĕмĕшлисем (шатăр, шатăрт, йăлт, йăлтăр, ялт, ялтăрт, вĕлт, вĕптĕрт).

Евĕрлев сăмахĕсене Н.И. Ашмарин проффесор нумай тĕпченĕ.

ЛитератураТӳрлет

  • Ашмарин Н.И. Основы чувашской мимологии (О подражательных словах в чувашском языке). В память общечувашского съезда учащихся. Казань, 1918;
  • Ашмарин Н.И. О морфологических категориях подражаний в чувашском языке. Казань, 1928;
  • Егоров В.Г. Подражательные слова //Материалы по грамматпке современного чувашского языка. Ч., 1957;
  • Корнилов Г.Е. Имитативы в чувашском языке. Ч., 1984;
  • Павлов И.П. Хальхи чăваш литература чĕлхи. Морфологи. Ш., 1965;
  • Сергеев Л.П., Котлеев В.И. Чăваш чĕлхи. Ш., 1988.

КаçăсемТӳрлет