Дискриминант

Disambig gray.svg Ку терминăн урăх пĕлтерĕшсем пур, пăхăр Дискриминант (пĕлтерĕшсем).

, полиномăн дискримина́нчĕ

хутлани,
унта  — полином тымарĕсем (хутлăха шута илнипе), тĕп уйне сарни, вĕсем пур пулсан.

Тăтăшах иккĕмĕш степеньлĕ полиномăн дискриминанчĕ, унăн палли чăн тымарсен шутне кăтăртать.

ТĕслĕхсемПравить

Малашнехи тĕслĕхсенче чăн коэффициентлă (аслă коэффициенчĕ нуль мар) полиномсене пăхса тухăпăр.

Иккĕмĕш степеньлĕ полиномПравить

Тăваткал виçпайлă   полиномăн дискриминанчĕ   танлă

  •   чухне чăн тымарсем — иккĕ, вĕсене çак формулăпа шыраççĕ
 .
  •   чухне пĕр тымар (хăшпĕр контекстсенче икĕ пĕр тан тымар теççĕ), 2 хутли:
 .
  •   чухне чăн тымар çук. Икĕ комплекслă хисеп пур, вĕсене çав формулăпах (1) тупаççĕ, çуклă хисепрен тымар кăлармасăрах, е çакнашкал мелпе
 .

Виççĕмĕш степеньлĕ полиномПравить

Виççĕмĕш степеньлĕ   полиномăн дискрминанчĕ

  тан пулать.

Сăмахран, виççĕмĕш степеньлĕ   полиномăн дискриминанчĕ (тымарĕсене Кардано формулипе шутлаççĕ)   та пулать.

  •   чухне куб полиномĕн виçĕ тĕрлĕ чăн тымар.
  •   чухне унăн виçĕ хутлă тымар (е 2 хутлă пĕр тымар тата 1 хутлă тымар, çав та, тата урăх чăн хисепсем; е пĕртен-пĕр 3 хутлă чăн тымар).
  •   чухне куб полиномĕн пĕр чăн тымар тата икĕ комплекслă тымар (комплекслă-çыхăннисем).

Тăваттăмĕш степеньлĕ полиномПравить

ИсториПравить

лат. discrimino термин пĕлтерĕшĕ — «уйăрса вырнаçтаратăп». «Тăваткал формăллă дискриминант» ăнлавпа Гаусс, Дедекинд, Кронекер, Вебер тата ур. усă курнă. Термина Сильвестр кĕртнĕ[1].

Çав. пекехПравить

ЛитератураПравить

  • Прасолов В. В. Многочлены. — М.: МЦНМО.

АсăрхавсемПравить