Велосипед

Disambig gray.svg Ку терминăн урăх пĕлтерĕшсем пур, пăхăр Велосипед (пĕлтерĕшсем).

|Велосипед

Велосипедсем. Брокгаузпа Ефронăн Энциклопеди сăмахсарĕнчи ӳкерчĕк

Велосипе́д (фр. vélocipède, лат. vēlōx «хăвăрт» тата pes «ура») — çын мускул вăйĕпе ура педалĕсемпе е (питĕ сайра) алă рычагĕсемпе куçакан кустăрмаллă транспорт хатĕрĕ (е спорт хатĕрĕ). Велосипедсем икӗ кустӑрмаллӑ, анчах виҫӗ кустӑрмаллӑ велосипедсем те пулаҫҫӗ. Хула общество транспорчӗ анлӑ сарӑличченех, ҫав шутра автобуссем, троллейбуссем тата трамвайсем те, куҫса ҫӳремелли меслетпе усӑ курма пуҫланӑ. Ҫавӑн пекех туристсем хушшинче те, спорт тӗллевӗсем хушшинче те анлӑ сарӑлнӑ. Хальхи тӗнчере велосипедпа усӑ курас енӗпе электроприводпа та усӑ кураҫҫӗ.

Раҫҫей ҫул-йӗр юхӑмӗн правилисем велосипеда "транспорт хатӗрӗ"тесе палӑртаҫҫӗ, ҫав транспорт хатӗрӗнче тӑракан ҫынсен икӗ кустӑрмаллӑ е ытларах та вӑйӗпе хусканакан инвалид пучахӗсӗр пуҫне, сӑмахран, педаль е алҫыру пулӑшнипе, ҫавӑн пекех вӑрӑм нагрузка режимӗнче чи пысӑк хӑватпа 2,25 квтран ытла мар, хӑвӑртлӑхпа 25 ҫухрӑм ытла хӑвӑртлӑха куҫакан электродвигатель пулма пултарать.

ИсториПравить

 
Велосипед эволюцийĕ

1817 çулта Карлсруэ хулинчи нимĕç профессорĕ барон Карл фон Дрез пĕрремĕш икĕ кустăрмаллă самоката шутласа ăсталанă, 1818 çулта ăна «чупмалли машинă» (Laufmaschine) тесе патентленĕ. Дрез самокачĕн икĕ кустăрма, руль пулнă, пĕтĕмĕшле пăхса илсен, педальсĕр, йывăç рамăллă велосипед пулнă.

1870-мĕш çулсенчен пуçласа «пенни-фартинг» кăмăла юракан схема пурнăçа кĕрсе пырать. Ячĕ кустăрмасем пĕр пысăкăш маррине пĕлтерет, мĕншĕн тесен пенни вак укçа фартинг вак укçаран чылаях пысăк.

Сывлӑх ҫине витӗмПравить

Шӑшисем е сыпӑсем сыпписем пӗчӗк пулни, ҫурӑм шӑмми ҫине нагрузка пӗчӗкленет.

Велосипедпа ҫӳрени импотенцие илсе ҫитерет тесе шутлани тавлашуллӑ. Тӗрӗссипе каласан, велосипедистсем ҫав ҫулти арҫынсем, пӗтӗмӗшле илсен, 2-3 хут сахалрах йывӑрлӑхсемпе тӗл пулаҫҫӗ, анчах та вӗсем ишекенсенчен чылай нумайрах пулмалла. Ҫав вӑхӑтрах Стивен Шрайдер доктор пӗлтернӗ тӑрӑх (Steven Schrader), "Велосипедсемпе Тӑтӑшах ҫӳрени вӑрӑм йӗнерлӗ вӑрӑм йӗнерлӗ час — часах эрецие пӑсни патне-тӳрлетсе калани тата арлӑ-арӑмлӑ органӑн хӗрсе кайнӑ тӑрӑма сыхласа хӑварас тесе вӑрах вӑхӑт хушши пыракан лару-тӑрӑва сыхласа хӑварма пултарайманни патне-илсе ҫитерет. Тухтӑр шучӗпе, ансӑр та ҫӳллӗ йӗнер ҫинче ларса ҫӳренӗ чухне (спорт валли те, хӑш-пӗр "хӑтлӑ" велосипедсен тӗрлӗ тӗсӗсем валли те) арҫынсен тӗп юн тымарӗсем пур, вӗсене ар ҫыхӑнӑвне кӗртмелли дисфункцие вырнаҫтарма пулать. Анчах та британири паллӑ велосипедист Крис Бордман (англ. Chris Boardman) професси велосипедисчӗ тухӑҫлӑхпа ҫыхӑннӑ лару-тӑрӑва пӗлменни ҫинчен каланӑ.[1]

Бостон врачӗн шухӑшӗпе Идвина Гольдтейн, велосипедист та травмран хӑрамалла. Вӑл шутланӑ тӑрӑх," аварие " хӑвӑртлӑхпа 30 ҫухрӑм чупсан 70-килограмм арҫын ура хушшине 250 килограмм вӑй илме пултарать. Ҫавӑн пек курӑк реальноҫӗнче ӗҫ ҫукпа пӗрех, пысӑк курӑк хушшинче ытларах чухне уҫҫисем ҫӗр ҫине ҫапӑнсан тӗл пулаҫҫӗ. Пуҫ мими курӑкӗсен хӑвӑртлӑхӗ улмуҫҫисене самаях чакарчӗ.

Çав. пекехПравить

АсăрхавсемПравить

КаçăсемПравить

велосипед историйĕ

Велосипед рекорчĕсем
Хăрушсăрлăх
Гротеск евĕр велосипед тĕсĕсем

Шаблон:Велосипед