Открыть главное меню

Йăлăм

(Айлăм çинчен куçарнă)
Disambig gray.svg Ку терминăн урăх пĕлтерĕшсем пур, пăхăр Йăлăм (пĕлтерĕшсем).

ЙăлăмАтăл, Урал, Çурçĕр Увал тата Каспиçумĕнчи айлăм хушшинче вырнаçнă çĕрсем. Тухăçра Çӳллĕ Йăлăма (чи çӳллĕ вырăн — 418 м), анăçри Лутра Йăлăма уйăраççĕ.

Çӳллĕ ЙăлăмТӳрлет

Çӳллĕ Йăлăм шутне Тури Чулман Атăл (çӳллĕшĕ — 337 м), Вятка Увалĕ (284 м), Пелепей-Пăкăльма (418 м таран), Тĕп Сăрт (405 м) сăртлăхсем кĕреççĕ. Çӳллĕ Йăлăмĕн никĕсĕ пермь чул тăприсенчен (хăйăр, сланец, тăм, мергель, акшар, доломитсем, гипс, кăнтăрта — мезозой тăмĕпе хăйăрĕ) тăрать. Çĕр питне чылай вырăнта çырма-çатра çурса пĕтернĕ; çӳлти ярусĕнче останец сăртлăхĕсем — шихансем, аялтинче — эрозиллĕ лаптаклă айлăмсем. Карст анлă сарăлнă.

Çӳллĕ Йăлăмăн хырлăхĕсемТӳрлет

Лутра ЙăлăмТӳрлет

Лутра Йăлăм — айлăмлă (çӳллĕшĕ 125—150 м çитет) Атăлăн сулахай çыранĕ Хусантан Камышина çитиччен. Хăй вăл авалхи Каспийĕн кайнозойлă хăйăр-тăмлă тĕпĕллĕ тектоника авăнăвĕ пулать.

Атăл тăрăхĕпе — террасăсем, тухăç еннелле вĕсем айлăма куçаççĕ. Юханшывăн анлăшĕпе террассăсен пайĕ халĕ Куйбышев шывуправĕн шывĕнче.

Йăлăм çĕр пичĕ вăрманлă, вăрман-çеçенхирлĕ тата çеçенхирлĕ. Климачĕ континентлă.

Йăлăмра Атăл-Урал нефть-газ çĕрĕ вырнаçнă.

ВуламаллиТӳрлет